Definitie van werkdruk:
Van werkdruk is sprake als er geen (of onvoldoende) balans is tussen werkbelasting en de belastbaarheid. Dat gebeurt als de hoeveelheid werk (werkbelasting) en de tijd (tijdsfactor) waarbinnen dat werk af moet zijn, het draagvermogen van de werknemer (belastbaarheid) overstijgt.
Werkstress is de reactie op werkdruk en ontstaat wanneer een werknemer langere tijd niet aan de door de werkomgeving gestelde eisen kan voldoen of zichzelf daartoe niet in staat acht, omdat die te hoog of teveel zijn (Schaufeli en Bakker, 2007). Daarop reageert de werknemer met stressreacties. Werkdruk kan in dit verband gezien worden als een risico voor de gezondheid van medewerkers (Klein Hesselink et al, 2001). Werkstress kan behalve door werkdruk, ook het gevolg zijn van andere psychisch belastende factoren zoals spanninggevende interne arbeidsverhoudingen, werkonzekerheid en een problematische combinatie van werk en privé.
Onderzoeken naar psychische belasting in het hoger onderwijs wezen uit dat tussen 2000 en 2005 belangrijke verbeteringen vastgesteld zijn in het ervaren van emotionele belasting, de relatie met de direct leidinggevende, plezier in het werk, arbeidsvoorwaarden en werkorganisatie. Daarnaast is vastgesteld dat het hoger beroepsonderwijs in de achterliggende jaren, in vergelijking met de totale beroepsbevolking hoger scoort op de factoren "hoog tempo" en "veel werk".
Ruim 40% van de Nederlandse werknemers geeft aan vaak tot altijd onder een hoge werkdruk te werken. De mate waarin een hoge werkdruk gezondheidsrisico's met zich meedraagt is mede afhankelijk van de autonomie ofwel regelmogelijkheden die werknemers in hun werk hebben. Hoge werkdruk en lage autonomie kan leiden tot stressgerelateerde klachten. Hoge werkdruk en lage autonomie komt in de branchevergelijking vaker in het onderwijs voor en ook de autonomie is ondermeer in de sector (subsectoren) onderwijs beperkt. Een hoge cognitieve belasting is nog een voorbeeld van een psychisch risico. In het onderwijs ligt dat risico besloten, omdat het werk in veel gevallen een hoge concentratie en ingewikkelde of complexe afwegingen vragen waarmee tijd gemoeid is. Als gunstig tegenwicht vormen professionele ontwikkelingsmogelijkheden, sociale steun van collega's en leidinggevenden, een verbetering op emotionele belasting en een toename van plezier in het werk.