zoeken

Agressie en geweld

Onderdeel van thema: Ongewenst gedrag

In de Arbowet worden agressie en geweld, seksuele intimidatie, pesten, discriminatie en werkdruk genoemd als oorzaken van psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Onder psychosociale arbeidsbelasting vallen alle factoren in de arbeidssituatie die stress veroorzaken.

Agressie is een ruim begrip. Als een werknemer materiële schade, letsel of psychische schade oploopt binnen een werkgerelateerde omgeving, dan is er sprake van agressie. Het gaat zeker niet alleen om fysiek geweld, maar ook om non-verbale en verbale vormen van agressief geweld. Ook als een werknemer zich bedreigd voelt, kan er sprake zijn van agressie. 

Inhoud

Ambitieniveau voorkomen en bestrijden van agressie en geweld

Agressie en geweld zijn onacceptabel. Zeker als dit afkomstig is van collega’s, studenten of bezoekers. Daders moeten weten en voelen dat zij een grens zijn overgegaan.

In de sector voor het hbo wordt het ambitieniveau als volgt beschreven:

  • Agressie wordt in geen enkele situatie getolereerd;
  • Aan slachtoffers wordt altijd nazorg verleend;
  • Werknemers krijgen voor zover nodig training en/of scholing;
  • Incidenten van agressie en geweld worden geregistreerd in een speciaal registratiesysteem;
  • Op verzoek van het slachtoffer worden incidenten van agressie en geweld te allen tijde geregistreerd;
  • Over een systeem van registratie bij agressie en geweld vindt overleg plaats met de medezeggenschapsraad;
  • Er wordt altijd aangifte gedaan indien sprake is van een vermoedelijk strafbaar feit;
  • De werkgever geeft altijd een reactie naar de dader;
  • Schade wordt op de dader verhaald;
  • De medezeggenschapsraad ontvangt jaarlijks een geanonimiseerde rapportage van de meldingen van agressie en geweld.

Beleid tegen agressie en geweld

Voor instellingen die vallen onder de cao hbo, is het opstellen van een beleid tegen agressie en geweld verplicht. In een beleid tegen agressie en geweld legt een hogeschool vast hoe zij uitingen van agressie en geweld willen voorkomen, beperken en afhandelen. Zo weet u als werknemer waar u aan toe bent, en als werkgever wat uw rol is. Om duidelijkheid te verschaffen over het beleid ten aanzien van agressie en geweld, is het belangrijk om dit schriftelijk vast te leggen en te communiceren naar alle medewerkers.

Het onderwerp agressie en geweld valt binnen de cao onder artikel U-1 (Regeling Seksuele intimidatie en agressie). De werkgever dient te voorzien in een regeling waarin de rol van de vertrouwenspersoon is ingebed en daarnaast een klachtencommissie ingesteld te hebben.

Procesnormen agressie en geweld

Hieronder ziet u in één overzicht welke onderwerpen een hogeschool ten minste in het arbobeleid voor agressie en geweld moet opnemen. Bij elk punt staat of de bepaling verplicht is volgens de Arbowet (A), verplicht is conform de Stand der Techniek (SdT) of de cao hbo (CAO).

1. Inventariseren

 

1.1 Risico’s inventariseren en evalueren

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT 
  • Middelen: RI&E

 

2. Voorkomen

 

2.1 Normen en huisregels opstellen

  • Verplicht volgens/conform: SdT en CAO

 

2.2 Gedragscodes en instructies voor werknemers opstellen 

 

2.3 Personeel voorlichten, trainen en instrueren

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT

 

2.4 Samenwerking met andere organisatie bij de aanpak van agressie en geweld

  • Verplicht volgens/conform: SdT

 

2.5 Duidelijke voorlichtingscampagne voor de doelgroepen over de genomen maatregelen en hetgevoerde beleid

  • Verplicht volgens/conform: SdT

 

2.6 Creëren van veilige werkprocessen, werkomgeving en gebouwen

 

2.7 Vergroten van samenwerking van teams en leidinggevende, gericht op veilig werken

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT
  • Middelen

 

3. Beperken

 

3.1 Agressiehantering en de-escalatietechnieken kunnen inzetten

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT

 

3.2 Weten hoe assistentie aan collega’s te verlenen

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT

 

3.3 Weten hoe en op welk moment alarm te slaan

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT

3.4 Eerste opvang verlenen en nazorg bieden

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT
  • Middelen: Zorgpraktijk

 

4. Afhandelen

 

4.1 Melden en registeren (ernstige) incidenten

  • Verplicht volgens/conform: A, SdT en CAO*

 

4.2 Sancties opleggen

 

4.3 Aangifte doen

  • Verplicht volgens/conform: SdT

 

4.4 Schade verhalen

  • Verplicht volgens/conform: SdT

 

5. Beleid inbedden

 

5.1 Visie op aanpak agressie en geweld formuleren

 

5.2 Beleidscyclus opzetten: RI&E, plan van aanpak, jaarverslag, jaarplan

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT

 

5.3 Taken en verantwoordelijkheden toebedelen

 

5.4 Toezien op implementatie en naleving van beleid

  • Verplicht volgens/conform: A en SdT