zoeken

Blootstelling aan gevaarlijke stoffen

Onderdeel van thema: Werk, zwangerschap en borstvoeding

Binnen hogescholen kunnen studenten en docenten worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen vanwege het specifieke beroep waarvoor wordt opgeleid. Te denken valt aan bijvoorbeeld gasflessen, chemische materiaal voor scheikundeproeven en opgeslagen stoffen voor praktijkonderwijs. Daarom dienen specifieke voorzorgsmaatregelen te worden getroffen om de veiligheid en gezondheid te waarborgen.

Procesvoorschriften

Voor werkgevers

Als werkgever bent u verplicht om (aanvullende) maatregelen te treffen om zwangere of borstvoeding gevende werknemers te beschermen, zodat ze niet worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen.

Voor werknemers

Bent u zwanger? Meld dit dan tijdig bij uw werkgever, zodat die voldoende tijd heeft om de juiste maatregelen voor u te treffen. Ook is het belangrijk dat uw werkgever weet wanneer u borstvoeding geeft. 

Voorbeelden van gevaarlijke stoffen

  • Asbest
  • Propaan- en butaan
  • Meststoffen
  • Peroxiden
  • Vloeibare zuurstof
  • Vloeibaar zwaveldioxide 
  • Ammoniak
  • LPG
  • Aardolieproducten
  • Kankerverwekkende stoffen
  • Radioactieve bronnen

 

Een volledig overzicht van gevaarlijke stoffen is te vinden op www.publicatiereeksgevaarlijkestoffen.nl

Let op waarschuwingszinnen

Op het etiket van een verpakt product wordt met waarschuwingszinnen (R-zinnen) op mogelijk schadelijke eigenschappen gewezen. In onderstaand tabel zijn de R-zinnen opgenomen van stoffen die een risico kunnen vormen in de preconceptiefase, in de zwangerschap en in de periode van borstvoeding.

Giftig voor de voortplanting

Eigenschap stof¹

Aantasting van de vruchtbaarheid

Waarschuwingszinnen

R60: kan de vruchtbaarheid schaden

Symbool

T

Pictogram

 Symbool T Doodshoofd

Relevante periode

Preconceptie fase / kinderwens

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Niet-genotoxische werking: blootstelling tot maximaal de grenswaarde, bij voorkeur zo ver mogelijk eronder

  

Eigenschap stof¹

Aantasting van de vruchtbaarheid

Waarschuwingszinnen

R62: mogelijk gevaar³ voor verminderde vruchtbaarheid

Symbool

Xn

Pictogram

 Symbool Xn Kruis

Relevante periode

Preconceptie fase / kinderwens

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Niet-genotoxische werking: blootstelling tot maximaal de grenswaarde, bij voorkeur zo ver mogelijk eronder

 

Eigenschap stof¹

Aantasting (ontwikkeling) ongeboren kind

Waarschuwingszinnen

R61: kan de ongeboren vrucht schaden

Symbool

T

Pictogram

 Symbool T Doodshoofd

Relevante periode

In de zwangerschap

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Niet-genotoxische werking: blootstelling tot maximaal de grenswaarde, bij voorkeur zo ver mogelijk eronder

  

Eigenschap stof¹

Aantasting (ontwikkeling) ongeboren kind

Waarschuwingszinnen

R63: mogelijke gevaar³ voor beschadiging van het ongeboren kind

Symbool

Xn

Pictogram

 Symbool Xn Kruis

Relevante periode

In de zwangerschap

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Niet-genotoxische werking: blootstelling tot maximaal de grenswaarde, bij voorkeur zo ver mogelijk eronder

 

Eigenschap stof¹

Aantasting van de borstvoeding

Waarschuwingszinnen

R64: kan schadelijk zijn via de borstvoeding

Symbool

Geen

Pictogram

Geen

Relevante periode

Periode van borstvoeding

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Niet-genotoxische werking: blootstelling tot maximaal de grenswaarde, bij voorkeur zo ver mogelijk eronder

 

Mutageen (kan DNA-mutaties veroorzaken)

Eigenschap stof¹

Veroorzaakt veranderingen in zaad- en/of eicellen, de cel blijft leven en kan leiden tot erfelijke afwijkingen van het nageslacht

Waarschuwingszinnen

R46: kan erfelijke genetische schade veroorzaken

Symbool

T

Pictogram

 Symbool T Doodshoofd

Relevante periode

Preconceptiefase / kinderwens 
In de zwangerschap

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Genotoxische werking: geen veilige drempelwaarde

  

Eigenschap stof¹

Veroorzaakt veranderingen in zaad- en/of eicellen, de cel blijft leven en kan leiden tot erfelijke afwijkingen van het nageslacht

Waarschuwingszinnen

R68: onherstelbare effecten zijn niet uitgesloten²

Symbool

Xn

Pictogram

 Symbool Xn Kruis

Relevante periode

Preconceptiefase / kinderwens 
In de zwangerschap

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Genotoxische werking: geen veilige drempelwaarde

 

Kankerverwekkend

Eigenschap stof¹

Veroorzaakt of draagt bij aan de vorming van tumoren in het lichaam

Waarschuwingszinnen

R45: kan kanker veroorzaken
R49: kan kanker veroorzaken bij inademing

Symbool

T

Pictogram

 Symbool T Doodshoofd

Relevante periode

In de zwangerschap

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Werkingsmechanisme is afhankelijk van de precieze stof³:
Genotoxische waarde werking:
geen veilige drempel
Niet-genotoxische werking:
blootstelling tot maximaal de grenswaarde, bij voorkeur zo ver mogelijk eronder

 

Eigenschap stof¹

Veroorzaakt of draagt bij aan de vorming van tumoren in het lichaam

Waarschuwingszinnen

R68: onherstelbare effecten zijn niet uitgesloten²

Symbool

Xn

Pictogram

Geen

Relevante periode

In de zwangerschap

Werkingsmechanisme en grenswaarde²

Werkingsmechanisme is afhankelijk van de precieze stof⁴:
Genotoxische waarde werking:
geen veilige drempel
Niet-genotoxische werking:
blootstelling tot maximaal de grenswaarde, bij voorkeur zo ver mogelijk eronder

Bron: Arbo-informatieblad AI-12; Zwangerschap en Arbeid



¹ De eigenschappen van stoffen en preparaten die bij inademing of bij opname via de mond of via de huid de volgende aandoeningen kan veroorzaken of de frequentie van deze aandoeningen kan verhogen.

² Genotoxisch betekent dat de stof veranderingen aan het genetisch materiaal van cellen (overal in het lichaam) veroorzaakt. Cellen gaan dood of veroorzaken kanker.

³ Categorie 3: de stof wordt verdacht van de genoemde eigenschappen. 

⁴ Vrijwel alle kankerverwekkende stoffen hebben een genotoxisch werkingsmechamisme.